A cœur vaillant rien d'impossible, czyli dla chcącego nic trudnego!

Posts tagged ‘participe passé’

Lekcja 17. Czas przeszły dokonany – Passé composé

Czas Passé composé jest czasem przeszłym, który stosujemy do wyrażania czynności mającej miejsce w przeszłości, a która w momencie kiedy o niej mówimy została już zakończona, zrealizowana. Czasu przeszłego dokonanego (passé composé) stosujemy gdy wyrażamy:

  • czynności przeszłe, zakończone, które mogą mieć skutki/konsekwencje w teraźniejszości np. Je mange des biscuits au chocolat que j’ai acheté ce matin. (Jem ciasteczka z czekoladą, które kupiłam dziś rano.)  
  • czynności zakończone np. J’ai descendu la poubelle. (Wyniosłam śmieci.)
  • czynności dokonane w przeszłości, których czas trwania jest znany (znamy ramy czasowe bądź pozostają one domyślne) np. Elle a travaillé en Pologne quatre ans. (Ona pracowała w Polsce 4 lata.)
    Również czas ten często występuje po okolicznikach czasu, kiedy uwzględniono ramy czasowe rozpoczęcia i zakończenia danej czynności:
    – de 1986 à 1990, en 1996 (od 1986 do 1990, w 1996)
    hier/avant-hier (wczoraj/przedwczoraj)
    – la semaine/le mois/l’année dernière (w zeszłym tygodniu/miesiącu/roku)
    – pendant 5 ans (przez 5 lat)
  • czynności dokonane występujące po sobie np. Elle s’est levé vers 9 heures, elle s’est douché et elle est sorti de la maison. (Ona wstała o 9, wzięła prysznic i wyszła z domu).

W czasie tym do tworzenia zdań wykorzystujemy czasowniki posiłkowe avoir lub être, które odmieniamy w czasie teraźniejszym, a po których umieszczamy imiesłów czasu przeszłego. Konstrukcja czasu przedstawia się następująco:

źródło zdjęcia:twórczość własna

źródło zdjęcia: twórczość własna

Jeśli chodzi o imiesłów czasu przeszłego warto sobie zapamiętać, jak go tworzyć poprzez zmianę końcówki interesującego nas czasownika. I tak:

  • końcówki czasowników GRUPY I: ER —> É

aimer (lubić) – aimé
parler (mówić) – parlé

  • końcówki czasowników GRUPY II: IR —> I

finir (kończyć) – fini
grandir
(rosnąć) – grandi

  • końcówki czasowników GRUPY III: czasowniki nieregularne, których imiesłowy czasu przeszłego trzeba zapamiętać!

avoir (mieć) – eu
boire (pić) – bu
comprendre (rozumieć) – compris
connaître (znać) – connu
croire (wierzyć) – cru
cuire (gotować) – cuit
devoir (musieć) –
dire (powiedzieć) – dit
écrire (napisać) – écrit
être (być) – été
faire (robić) – fait
lire (czytać) – lu
mettre (kłaść) – mis
permettre (pozwolić) – permis
promettre (obiecać) – promis
ouvrir (otwierać) – ouvert
offrir (ofiarować) – offert
pouvoir (móc, potrafić) – pu
prendre (brać) – pris
rire (śmiać) – ri
tenir (trzymać) – tenu
venir (przychodzić) – venu
voir (widzieć) – vu
vouloir (chcieć) – voulu

W celu poznania zasad uzgadniania imiesłowu czasu przeszłego odsyłam Was na STRONĘ.

Znamy już konstrukcję zdań w czasie przeszłym dokonanym, wiemy jak tworzyć imiesłowy czasu przeszłego, została nam jeszcze jedna kwestia, a mianowicie:

„Skąd mam wiedzieć kiedy imiesłów czasu przeszłego łączyć z czasownikiem posiłkowym avoir, a kiedy z czasownikiem posiłkowym être?”

Odpowiedź jest prosta: zapamiętujemy 14 czasowników, które wyrażają ruch bądź zmianę stanu, wówczas imiesłów czasu przeszłego łączy się z czasownikiem posiłkowym être (być). Jeśli natomiast czasownik w zdaniu posiada dopełnienie bliższe (czynność jest wykonywana na kimś lub na czymś) to wówczas mimo, że jest to czasownik „ruchu” stosujemy czasownik posiłkowy avoir.

źródło zdjęcia: twórczość własna

źródło zdjęcia: twórczość własna

Ponadto wszelkie czasowniki zwrotne np. se laver (myć się), se lever (wstawać), se doucher (brać prysznic) również łączymy z czasownikiem posiłkowym être.

Na koniec proponuję rozwiązać kilka ćwiczeń związanych z tematem:

1, 2, 3